Siirt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Leyla Atman, çocuklarda sık görülen iştahsızlıkla ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
Polikliniklerde en sık duyduğu cümlelerden birinin “Hocam çocuğum hiçbir şey yemiyor” olduğunu belirten Dr. Atman, çocuklarda iştahsızlığın her zaman bir hastalık anlamına gelmediğini söyledi.
Özellikle 2–6 yaş arasında iştah dalgalanmalarının oldukça sık görüldüğünü ifade eden Atman, bunun çoğu zaman çocuğun gelişim sürecinin doğal bir parçası olduğunu dile getirdi.
Büyüme Hızı Azaldıkça İştah da Değişebilir
Bebeklik döneminde hızlı büyüme ile birlikte kilo ve boy artışının belirgin olduğunu hatırlatan Dr. Atman, bir yaşından sonra büyüme hızının doğal olarak yavaşladığını söyledi.
Büyüme hızının azalmasıyla birlikte enerji ihtiyacının da düştüğünü belirten Atman, bu nedenle çocukların daha az yemek isteyebileceğini ifade etti.
Diş çıkarma, hafif enfeksiyonlar, uyku düzenindeki değişiklikler, mevsimsel değişimler ve günlük rutinlerdeki farklılıkların da iştahı geçici olarak azaltabileceğini belirten Atman, çocuğun genel durumu iyi, enerjisi yerinde ve büyüme eğrisi normal ise çoğu zaman endişe etmeye gerek olmadığını kaydetti.
İştahsız Çocuklar Farklı Özellikler Gösterebiliyor
Dr. Atman, iştahsız çocukların farklı gruplara ayrılabildiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
Yanlış Algılanan İştahsızlık:
Bazı çocuklar yaşlarına göre normal miktarda besin tüketmesine rağmen aileler yeterince yemediğini düşünebiliyor.
Hareketli ve Enerjik Çocuk:
Uzun süre masada oturmak istemeyen çocuklar küçük porsiyonlarla beslenip sık sık sofradan kalkmak isteyebiliyor.
Yemek Seçen Çocuk:
Özellikle sebzeler ve yeni tatlar bazı çocuklar tarafından reddedilebiliyor. Bu durum çoğu zaman geçici oluyor.
Beslenme Korkusu:
Boğazına yiyecek kaçması, kusma veya zorla beslenme gibi olumsuz deneyimler sonrası çocuklar yemek yemekten kaçınabiliyor.
Bazı Durumlarda Altta Yatan Hastalık Olabilir
İştahsızlığın çoğu zaman fizyolojik bir durum olduğunu ancak bazı çocuklarda altta yatan tıbbi nedenlerin bulunabileceğini ifade eden Dr. Atman, araştırılması gereken durumlar arasında şunları saydı:
Demir ve çinko eksikliği
Gastroözofageal reflü
Besin alerjileri
Çölyak hastalığı
Kronik enfeksiyonlar
Parazit enfeksiyonları
Kabızlık
Yutma güçlüğü
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Dr. Atman, şu belirtiler görüldüğünde mutlaka çocuk hekimine başvurulması gerektiğini vurguladı:
Belirgin kilo kaybı
Yeterli kilo alamama
Boy uzamasında duraklama
Sürekli halsizlik ve solukluk
Sık kusma
Yutma güçlüğü
Kronik ishal veya kabızlık
Çok sınırlı sayıda besinle beslenme
“Yemek Zamanı Mücadele Alanına Dönüşmemeli”
Yemek saatlerinin bir mücadele alanına dönüşmesinin çocuğun yeme davranışını olumsuz etkileyebileceğini belirten Atman, ısrar etmenin, zorlamanın veya ödül–ceza yöntemlerinin uzun vadede iştah sorunlarını artırabileceğini ifade etti.
Aileler İçin Pratik Öneriler
Dr. Atman, iştahsızlık yaşayan çocuklar için şu önerilerde bulundu:
Düzenli öğün saatleri oluşturmak
Günlük 3 ana öğün ve 2 ara öğün planlamak
Ara öğünleri sınırlamak
İçeceklerle karnı doldurmamak
Küçük porsiyonlarla başlamak
Sofra ortamını sakin tutmak
Yeni besinleri tekrar tekrar sunmak
Ailenin rol model olması
Süt tüketimini sınırlamak
İştah Açıcı İlaçlar Her Zaman Gerekli Değil
Dr. Atman, vitamin veya iştah açıcı ilaçların rutin kullanımının önerilmediğini belirterek, eksiklik olmadığı sürece bu tür ilaçların iştah artırıcı etkisinin güçlü olmadığını ve bazı ilaçların ciddi yan etkilere yol açabileceğini söyledi.
Öncelikle beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesi gerektiğini vurgulayan Atman, çocuklarda iştahsızlığın çoğu zaman büyüme sürecinin doğal bir parçası olduğunu ancak altta yatan organik veya psikolojik nedenlerin de bulunabileceğini belirtti.
Dr. Atman, değerlendirmede büyüme eğrileri, genel sağlık durumu ve beslenme alışkanlıklarının birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
