Şişmanlık (obezite) nedir?
 
Obezite vücutta aşırı yağ birikmesidir. Vücuttaki yağ oranının erkeklerde %25, kadınlarda %30’i aşmasına obezite diyoruz
 
Tanı 2 şekilde yapılır:
1-Ağırlığın ideal kilodan %120 fazla olması
2-BMI >30 kg/m2 olması
 
Şişmanlığı nasıl derecelendiririz?
 
Şişmanlığı vücut kitle indeksi (BMI) denen ve kilonun (kg) boyun (metre) karesine bölünmesi ile hesaplanan bir oranla hesaplıyoruz. ( Ağırlık(kg)/Boy (m2))
Vücut kitle indeksi:
 
·        <18,5 ise zayıf
·        18.5-25 arası normal kilolu
·        25-30 arası fazla kilolu (pre-obez)
·        30-35 arası hafif obezite
·        35-40 arası şidetli obezite
·        >40 ise çok şidetli obezite ( morbit obez=ölümcül şişman) denir.
 
Obeziteyi tespit etmenin bir diğer yolu ideal kiloyu bulup ideal kilo üzerinden hesaplanır. İdeal kilonun %10 aşılması (relatif ağırlığın %110 bulunması) fazla kilolu, %20 aşılması
( relatif ağırlığın %120 bulunması) şişman olarak tanımlanmaktadır .
İdeal ağırlığı saptamada Lorentz formülü kulanılır.
İdeal Vücut Ağırlığı =Boy-100-(boy-150/x)
(x paramatresi kadınlarda 2, erkeklerde 4 olarak hesaplanmaktadır).
 
Kaç tip obezite vardır? Bu tipler nasıl belirlenir?
 
Yağ dağılımına göre obezite 2 tiptir:
1. Abdominal ( =erkek tipi=visseral=elma tipi) obezite: kemer üstü bölgede görülür .
2. Subkutanöz (=kadın tipi= armut tipi ) obezite: kemer altı bölgede görülür,
 
Erkek tipi obezite ile metabolik komplikasonları arasında güçlü bir ilişki vardır. Kadın tipi obezitede böyle bir ilişki yoktur.
 
Bu 2 tip Bel Kalça Oranına (BKO) göre belirlenir. Bel çevresinin (cm), kalça çevresine (cm) oranlanması ile elde edilir. BKO erkeklerde 1, kadınlarda 0.80’nin üzerinde olması abdominal obezite olarak kabul edilmektedir.
 
Bel çevresinin erkekte 102 cm ve kadında 88 cm den fazla olması abdominal bölgede yağ
toplanmasını gösterir.
 
Obezite sık bir hastalıkmıdır?
 
Obezite dünyada yaygın olarak görülen ve sıklığı giderek artan bir hastalıktır. Zamanımızda ortalama her 4 insandan 1’i obezdir.
 
Şişmanlığın nedenleri nelerdir?
 
Obezite multifaktöryel bir hastalık olup hem genetik hemde çevresel faktörler rol oynar.
 
Şişmanlığın başlıca nedeni hareketsizlik ve aşırı beslenmektir. Harcadığımız (metabolizma ve fizik aktivite ile) kaloriden daha fazla yemek yediğimizde fazla kalan enerji maddeleri vücutta yağ olarak birikir ve şişmanlığa sebep olur.
 
Obezitede genetik katkı %25-40 civarındadır. Anne ve babası aşırı kilolu çocukların %80’ninde, anne ve babasından birisinde aşırı kilo olanların %40’ında, anne ve babası normal kilolu olanların   erişkin döneminde %10 obezite gelişme riski vardır.  
 
Obeziteye yol açan hastalıkları sıralarsak:
  • Bazı ilaçlar ve hormonların tedavi olarak hastaya verilmesi ( kortizon, bazı şeker ilaçları, bazı psikiyatri ilaçları)
  • Genetik faktörler
  • Hipotalamus cerrahisi sonrası ( Hipotalamus iştahı ayarlayan organdır.)
  • Diyete bağlı obezite (aşırı yemek yeme, sık yemek yeme, yağlı yemekler yeme)
  • Sedanter yaşam ( hareketsiz yaşam tarzı)
  • Hormon hastalıkları
   - Böbrek üstü bezinin fazla çalışması hastalığı (Cushing sendromu )
   - Tiroid bezinin az çalışması (Hipotiroidi)
   - Kadınlarda yumurtalıkta kist olması (Polikistik over sendromu)
   - Büyüme hormonu yetmezliği
   - Seks hormon azlığı (Hipogonadizm )
   - Hipotalamik sendrom
  • Sosyoekonomik faktörler
  • Psikolojik faktörler (Depresyon..vb)
  • Yaşlanma
 
Obezitenin yol açtığı hastalıklar varmıdır?
 
İnsanın şişmanlaması vücuttaki bir çok organdaki fonksiyonların zayıflamasına ve dolayısıyla işlev bozukluğuna yol açar. Böylece bir çok hastalığa yol açar.
 
Obezitenin yol açtığı hastalıkları sıralarsak:
Tansiyon yüksekliği
Şeker hastalığı
Kalp damar hastalıkları
Felç (Beyın damarlarında tıkanıklık)
Kan kolesterol seviyelerinde yükselme
Bacaklarda ödem (venöz yetmezlik)
Akciğer hastalıkları (restriktif)
Safra kesesinde taş
Karaciğer yağlanması
Kemiklerde kireçlenme
Reflü hastalığı
Gut hastalığı
Kanser sıklığında artış (Kadınlarda meme, rahim ve safra kesei kanseri, erkeklerde kolon-kalın barsak ve prostat kanseri artar)
Psikolojik bozukluklar: Depresyon
Uyku apnesi sıktır
Barsak hastalıklarına
Erkeklerde iktidarsızlık (testosteron düzeyleri azalabilir)
Kadınlarda tüylenme ve adet düzensizliğine yol açar.
 
Obezitenin tedavisinde hangi yöntemler kulanılır?
 
Obezite tedavisinde diyet tedavisi, egzersiz, davranış tedavisi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi kulanılmaktadır. Obezite tedavisinden geniş bir şekilde bir sonraki yazımızda değinilecektir.
 
Sağlıcakla kalın.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner359

banner362