Kene nasıl bir hayvandır? Hangi ortamlarda bulunur?  

Keneleler 6-8 bacaklı, oval bir hayvandır. En sık temmuz ayı olmak üzere sıcak aylarda (bahar ve yaz aylarında) ortaya çıkmakta çevrede ve hayvanlara yapışık bulunmaktadır. Kışın ise ortamdaki çatlak ve deliklerde saklanmaktadır.  

Kene yapışmalarının hepsi tehlikeli midir? 

Keneler ateş ve kanamalarla seyreden ve ölümcül olabilen Kırım- Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının insana geçişine aracılık eder.

Bununla beraber bütün keneler hastalık virüsünü taşımaz ,dolayısıyla insanı her ısıran kene hastalık yapmaz. Yaklaşık 850 kene türü olup bunların 30 kadarı hastalığı bulaştırır. Virüsü taşıtyan türlerden en önemlisi hyolomma soyuna ait kenelerdir ki bu keneler ülkemizde belli bölgelerde yaygındır.  

Bizim bölgedeki keneler tehlikeli midir? 

Siirt sınırlarında tespit edilmiş KKKA hastalığı vakası mevcut değildir. İlimizde bir çok kene yapışma vakası görülmüş olmasına rahmen bu vakalarda hastalık ortaya çıkmamıştır. Ama özellikle hastalık olan bölgelerden ilimize hayvan transferi olduğundan bu açıdan tedbirli olmak gerekir. 

Türkiye'de özellikle İç Anadolu Bölgesi'nin kuzeyi, Karadeniz Bölgesi'nin güneyi ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nin kuzeyinde virüsü taşıyan keneler mevcuttur ve KKKA hastalığı bu bölgelerde yoğunlaşmaktadır. 

Keneler hangi hastalık mikrobunu taşır? 

Kenelerin bir kısmı  Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi ( KKKA) hastalığına yol açan Bunyaviridae familyasından Nairovirus cinsi virüsü taşımaktadır. Bu hastalık ateşle beraber deri ve diğer vücut alanlarında kanama gibi bulgular ile seyreden hayvan kaynaklı bir enfeksiyondur. 

KKKAmikrobu insana nasıl bulaşır? 

Virüsü taşıyan kenelerin ısırması, enfekte hayvanların kan ve vücut sıvıları ile temas sonucu veya hasta kişilerin kan ve vücut sıvıları ile temas sonucu insana bulaşır.

Henüz ergin olmamış  Hylomma soyuna ait keneler, küçük omurgalılardan kan emerken virüsleri alır, gelişme evrelerinde muhafaza eder; ergin kene olduğunda da hayvanlardan ve insanlardan kan emerken bulaştırır. 

Kene yapışan kişi ne yapmalı? Hangi yanlıştan kaçınmalıdır? 

Kenenin en kısa sürede çıkarılması çok önemlidir. Kısa sürede çıkartılması hastalık riskini azaltır. Keneler kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparılmadan bir cımbız veya pens yardımıyla kenenin vücuda yapıştığı yerden tutularak, sağa sola oynatılarak çıkartılmalıdır. Mecbur kalınırsa (deri içinde kenenin başının kalması vb.) kenelerin cerrahi yöntemle çıkarılması gerekmektedir.

Kene üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, gaz yağı, kolonya vb.) kesinlikle dökülmemeli ve keneler sigara veya kibrit gibi fiziksel yöntemlerle uzaklaştırılmaya çalışılmamalıdır. Çünkü bu durumda keneler kusmakta ve mikrobu vücuda verebilmektedir.  

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığından ne zaman şüphelenmek lazım? 

Kene tarafından ısırılmış veya KKKA hastalığı taşıyan hayvan veya insanların kanları ve vücut sıvılarına maruz bir kişide Ateş, kırıklık , baş ağrısı, kas ağrısı, halsizlik ,bulantı, kusma karın ağrısı ve vücudun değişik yerlerinde kanama (Vücutta kızarıklık ve morluklar,  burun kanaması, dışkıda ve idrarda kan) olması durumunda KKKA hastalığından şüphelenmek gerekir. 

Kene tarafından ısılmış hasta kaç gün takip edilmelidir? 

Hastalık, kene tarafından ısırıldıktan sonra 1-9 gün içinde ortaya çıkabilir. Virüsle enfekte kan veya vücut sıvılarına maruziyet durumunda hastalık 5-13 gün içinde ortaya çıkabilir. Bu gibi durularda  hastanın 14 gün boyunca belli aralıklarla doktor kontrolüne gitmesi önerilir.  

Kenelere maruz kalmamak ve virüsten korunmak için ne gibi önlemler alınabilir? 

Çevredeki ve hayvanlara yapışık keneleri tamamen yok etmek mümkün olmadığına göre onlardan korunmanın yollarını öğrenmeliyiz.

*Mecbur  kalınmadıkça kenelerin bulunduğu alanlara gidilmemelidir. Kenelerin yoğun olabileceği çalı, çırpı ve ot bulunan alanlardan uzak durulmalı, bu  gibi alanlara çıplak ayak yada kısa giysiler ile gidilmemelidir. Pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları, tarlaya, piknik alanına giderken vücutta açık yer kalmamasına özen göstermelidir. Kenelerin daha kolay fark edilmesi nedeniyle açık renkli elbiseleri tercih etmelidir.

*Kırsal alandan, orman kenarından ve tarladan dönüşte mutlaka vücut ve elbiseler kontrol edilmeli kene olup olmadığı araştırılmalıdır.

*Kırsal alanlara gidildiğinde repellent olarak bilinen böcek  kovucu maddeler (losyon ,krem ve aerosol şeklinde) açık yerlere ve kıyafetlere uygulanabilir.

*Park ve mesire yerleri gibi dar alanlarda ise çok yoğun kene olması durumunda, haşere ilacı (insektisit) ile uygulamanın uygun görüldüğü durumlarda  çevre ilaçlanması yapılabilinir.

*Kene ezilmeden cımbız yada halka yapılmış iple deriye en yakın yerden kenenin baş kısmıyla birlikte çivi çekilir gibi dik olarak çekilip çıkarılmalıdır.Kenenin çıkarıldığı yer bol sabunlu  suyla yıkanmalı ve en yakın sağlık kuruluşuna müracat edilmelidir.Yada kenenin çıkarılması için en yakın sağlık kuruluşuna hemen  gidilmelidir.

*Kenenin üzerine alkol kolonyağı,benzin, sigara dumanı gibi kimyasal maddeler uygulanmamalı aksi taktirde kene kusar ve hastalığı alma ihtimaliniz artar.

*Hasta kişilerin kullandığı malzemeler ve tuvaletler çamaşır suyu ile temizlenmelidir

*Hasta kimse veya hayvana ait şüpheli eşyalar, vücut sıvıları, çıkartılar ve cesetlerin dezenfeksiyonunda, kolay temin edilebildiği ve her yerde bulunabileceği için klor solüsyonu (çamaşır suyu) ile temizlenmelidir. 

KKKA hastalığının tedavisi var mıdır? 

KKKA hastalığın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Hastaya destek tedavisi (Kan verilmesi, solunum- dolaşım desteği verilmesi vb.) yapılır.  

KKKA hastalığı  tehlikeli bir hastalık mıdır? Ölüm riski var mıdır? 

Bu hastalığa yakalananların her üç kişiden biri  çoklu organ yetmezliğine girerek ölür. Geri kalan kısmı ise genelde sekel kalmadan düzelir. 

KKKA’nin aşısı var mıdır? 

Henüz geliştirilmiş  güvenli bir aşı yoktur. 

Sağlıcakla kalın...

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner359

banner362