Allah’a hamd olsun yine ömrümüz yetti mevlid kandilini ihya edeceğiz.Kandiller yüce Allah’ın cc biz mü’minlere birer fırsat geceleridir.Bu geceler yıl boyunca biz müminlerin yaptığı hatalar günahlar için birer arınma geceleridir inşallah.

Mevlid:Doğum,doğum zamanı,doğum yeri anlamlarına gelir.Arapça “ve-le-de” kökünden türetilmiş olup Resulullah (s.a.v)in doğumuna,bununla ilgili yapılan merasimlere,yazılan eserlere ve Resulullah (s.a.v)in doğduğu eve de “mevlid”denilmektedir.Resulullah (s.a.v) Fil yılında,Rebiulevvel ayının on ikinci pazartesi gecesi dünyaya gelmiştir.(İbn-i saad “Et-tabakatul Kübra,Beyrut,t.y.I,100-101)Bu miladi takvime göre 571 yılının nisan ayının yirmisi olarak hesaplanmıştır.Onun doğduğu ev Beytullahın doğusundaki safa tepesinin yanında mevlid sokağı diye adlandıralan yerdir.

Resulullah (s.a.v) doğduğu gece bir takım mucizevi olaylar zuhur etmiş;Kisranın sarayındaki burçlar çatlamış,bin yıldan beri yanmakta olan ateşgedelerindeki ateş sönmüştür.Ayrıca doğumu anında orada bulunan kadınlar da bir takım harikuladeliklere şahit olmuşlardı.Peygamberimizin dedesi Abdulmuttalib doğumundan yedi gün sonra Mekke de büyük bir ziyafet tertiplemiş ve çocuğa Arapların o güne kadar kullanmadıkları bir isim olan Muhammed ismini verdiğini ilan etmiştir.

Şimdi Mevlidin tarihçesi ile ilgili olarak bilgilenelim:İslam dünyasında ilk mevlid merasimi Mısırda hüküm süren Fatimiler(910-1171) tarafından tertiplenmiştir.Bu merasimler saraya ait olup sadece devlet erkanı arasında cereyan etmekte idi.Fatimiler,Hz Ali r.a ve Fatıma r.a nın doğum günlerinde de mevlid merasimleri tertip ederlerdi.Sünni Müslümanlarda ilk mevlid merasimi hicri 604 yılında Selahaddin-i Eyyubinin eniştesi ve Erbil atabeyi Melik Muzaferuddin Gökbörü tarafından tertiplenmiştir.Uzun hazırlıklarla düzenlenen merasimler bütün halkı kapsayan bir şekilde düzenlenirdi.Muzaferuddin çevre bölgelerden Fakıh,sufi ve diğer alimleri Erbile çağırır ve kutlamalar debdebeli bir şekilde devam ederdi.Daha sonra değişikliğe uğrayarak Mekkede de mevlid merasimleri tertiplenmeye başlanmıştır.Mekke ve Medine den sonra mevlid merasimleri İslam coğrafyasının her tarafında birbirinden farklı şekilde tertiplenmeye başlanmış ve bu bugüne kadar sürekliliğini korumuştur.

Osmanlılarda Mevlid ilk defa III.Murat zamanında 1588 de resmi hale getirildi.Merasimler belirlenmiş teşrifat kaidelerine uygun olarak sarayda tertiplenir,ayrıca önceleri Ayasofya camiinde sonraları ise Sultan Ahmet camiin de yapılan merasimlere devlet erkanıyla birlikte halkta katılırdı.Bu resmi kutlamalar daha sonraları Diyanet aracılığıyla radyo ve tv lerde aynen sürdürülmüştür.Resulullah s.a.v in doğumunu ve hayatını medh ve sena eden mevlid adını taşıyan bir çok eserler kaleme alınmıştır.Bu eserler daha sonra mevlid merasimlerinde Mevlidhanlar tarafından Teğanni ile okunmaya başlanmıştır.Bunların Türkçe de en meşhur olanı Süleyman Çelebinin “Vesiletün Necat”adındaki mevlididir.Arap ve Türk edebiyatında mevlid türü eserler iyice yer etmesine rağmen İran edebiyatında bu tür bir eser kaleme alınmamıştır.İlk zamanlar sırf Resulullah s.a.v in doğduğu zaman ve sadece camilerde okunan mevlid,sonraları para karşılığında hanendeler tarafından rastgele zamanlarda okunur olmuştur.Kandil gecelerinde ölülerin ardından kırkıncı elliikinci gecelerinde sene-i devriyelerinde de mevlidler okunmaya başlanmıştır.(1)

Peygamber s.a.v in doğumu pazartesi günü,Medineye varışı pazartesi günü,vefatı pazartesi olduğu için her senenin Rebiulevvel ayının ilk pazartesi gününde onun mevlidini ihya etmek,şemail-i şerifini hatırlamak,siyer-i şerifini okumak,azametini zihninde ihtizar ederek ittiba için ahlakını öğrenmek müstehabtır.Bu itibarla bir çok aşıklar mevlidler yazmışlardır.Mevlid okumak huzurla dinlemek bid’at değil müstehabtır.Bid’at sayanlar lakaydlıkla mevlidi dinleyen okuyup okuttukları halde hikmetinden feyz u bereketinden mahrum olanlar gibi mahrumdurlar.(2)

Her ne kadar bazıları mevlid için bid’at tir dese de bidat-ı hasenedir.Sonradan ortaya çıkmış güzel bir adettir.Niyet çok önemlidir.Allah cc buna bakar.Bu gece bizler okuyacağımız salavatlar,kılacağımız kaza namazları,okuyacağımız kur’anla, mevlidimizle,Rabbimize yapacağımız münacatlarla(Dua) iltica etmaliyiz.

Bu vesileyle tüm İslam aleminin mevlid kandilini kutlar hayırlara vesile olmasını,bu kandilin Peygamberimizin şefaatine vesile olmasını yüce Rabbimden dilerim.

Selam ve Dua ile...

------------------
Dipnotlar:
1-Şamil İslam Ansiklopedisi.Prof.Dr.Ahmet Ağırakça
2-Ahlaki Reçeteler.İsmail Çetin